Beleggers versus banken: na het bestuurrechtelijk optreden door bancaire toezichthouders volgen de massavorderingen van beleggers

Plus Ultra | Bestuurs-, privaat- en effectenrecht | 22 oktober 2026

https://www.youtube.com/watch?v=X8MpCMVpvXcu0026pp=0gcJCSwMAYcqIYzv

Was in de Nederlandse escalatie met Amerika over het Internationaal Strafhof (“hof”) de toon in de Nederlandse media eerst uitdagend of tartend vóór Plus Ultra’s publicatie van 30 september 2026, daarna is die toon compleet omgeslagen. Daarin werd aan de hand van precedent uitgelegd dat Nederlandse banken weinig lijken te hebben aan een vermeend, onbewezen “paardenmiddel”. Plus Ultra stemt tot nadenken kennelijk.

Was er eerst nog veel hoop in dat middel, na dat artikel drong het besef door. Het besef van de uiterst kwetsbare positie van de grootste Nederlandse banken die al een strafvorderlijke antecendenten hebben en bij recidive bestuurs- en strafrechtelijke strafverzwaring riskeren.

Het besef dat het “paardenmiddel”, a.k.a. “blokkeerstatuut”, niet meer dan een door een Nederlandse of Europese jurist voorgeschreven juridische proefplacebo kan zijn. Wanneer de Nederlandse Orde van Advocaten en Rechtspraak daarmee dreigen, klinkt dat wellicht doeltreffend. Of het ook werkt, is in Nederland niet bekend. Hoewel zij overigens in verband met het hof wel luid zijn over vermeende gerechtigheid, een functionerende rechtspraak en naleving van de wet door andere landen, zijn zij muisstil wanneer de Nederlandse overheid zich niet houdt aan een Nederlands vonnis, bijvoorbeeld. Ook die organisaties hebben ondertussen nog steeds niet “blokkeerstatuut” vertaald, tot ergernis van de Nederlandse notaris die zegt dat het natuurlijk niet een “blokkeringsstatuut” maar toch overduidelijk een “blokkeringsregeling” is.

Over vertalingen gesproken, vaker is te zien dat onze publicaties en thema’s in Nederland worden overgenomen. Zelfs exacte woorden als “spagaat”, “doodstraf” en “keuze snel gemaakt” en voorbeelden worden gekopieerd. Zij maken echter ook belangrijke inhoudelijke fouten die duidelijk niet uit Plus Ultra’s publicaties komen, zoals “Die Amerikaanse tak [van ABN AMRO] maakt dat de VS zware straffen aan de bank kan opleggen” (Wegelin & Co. had daar geen vestiging) en “[Amerikaanse] wetgeving is helemaal niet zo duidelijk geformuleerd”. Vandaar dank voor het delen van onze artikelen, met daarbij het verzoek om die ter eerbiediging van het auteursrecht integraal te delen met derden of, beter nog, te verwijzen naar onze website omdat die daar beter zijn.

Plus Ultra’s publicatie meldt uitsluitend dat Amerikaanse toezichthouders ook krachtig kunnen optreden, met als voorbeeld de boete van USD 475 miljoen voor Rabobank. Daarin zijn omwille van de bondigheid geen uitgebreide details van bestuursrechtelijk optreden gegeven noch burgerrechtelijke vorderingen besproken. Daarom gaat dit artikel in op de bestuurs- en burgerrechtelijke aspecten in verband met de Amerikaanse sanctiewetgeving en Nederlandse banken. Hieronder bespreken we het meest recente optreden door de bancaire toezichthouders van oktober 2026. Dit is namelijk een goed voorbeeld van de huidige bestuursrechtelijke maatregelen en de boetes maar ook van wat er daarna vaak kan volgen: effectenrechtelijke massavorderingen.

Die massavorderingen worden ingesteld door gespecialiseerde advocatenkantoren die namens massa’s beleggers schadevergoeding eisen. Net zoals de Amerikaanse Officieren van Justitie hun figuurlijke tanden en klauwen hebben geslepen met de botten van gevaarlijke kartels en maffiabazen, zodat vervolging van banken en bankiers geen probleem is, hebben die advocaten hun tanden en klauwen geslepen met de botten van de bedrijven en bestuurders van de S&P 500, zodat aansprakelijkstelling van banken en bankiers geen probleem is. Die kantoren — hoe klein dan ook — kunnen megabanken op hun knieën krijgen. De grootste banken van Nederland zijn dus geen probleem, want naar Amerikaanse normen zijn dat kleine tot middelgrote banken. Omdat die klein tot middelgroot zijn, kunnen de schadevergoedings- of megaschikkingsbedragen pijnlijker zijn dan voor megabanken.

Wanneer zij effecten verkopen in Amerika, is rechtsmacht om de banken rechtstreeks aansprakelijk te stellen ook geen probleem. ING Groep N.V. is in Amerika een uitgevende instelling door de verkoop van aandelen op de Amerikaanse beurs. ABN AMRO Bank N.V. verkoopt ook financiële instrumenten in Amerika. De banken zijn daarmee zelf — zonder dat een lokaal dochterbedrijf vereist is — rechtstreeks onderworpen aan de Amerikaanse bank- en effectenwetgeving. Daarom zijn de beweringen van de Nederlandse media als “Die Amerikaanse tak [van ABN AMRO] maakt dat de VS zware straffen aan de bank kan opleggen” en “[Amerikaanse] wetgeving is helemaal niet zo duidelijk geformuleerd” volledig onjuist.

Hier ziet u een relevante effectenrechtelijke massavordering van 12 december 2024 tegen een buitenlandse bank wegens overtredingen van Amerikaanse sanctiewetgeving waarin een voor de bank vernietigend forensisch financieel onderzoeksverslag van een hefboomfonds wordt gebruikt, zoals hier besproken, Hieronder het meest recente voorbeeld van een Amerikaanse megabank.

Op 13 oktober 2026 kondigde het Amerikaanse Ministerie van Financiën aan dat het samen met een bancaire toezichthouder boetes van in totaal USD 1,21 miljard had opgelegd aan een Amerikaanse megabank wegens overtredingen van witwas- en sanctiewetgeving. Daarvan was de boete van USD 750 miljoen de hoogste die de bancaire toezichthouder ooit heeft opgelegd. De bank was tekortgeschoten in het beperken en melden van de belangrijkste nationale veiligheidsrisico’s. Haar bankactiviteiten en -beleid op het gebied van naleving van witwas- en sanctiewetgeving waren slecht. Zo deed de bank onvoldoende meldingen aan de autoriteiten over verdachte transacties ter waarde van USD 5 miljard. In 2024 had de toezichthouder al bestuursrechtelijk opgetreden tegen de bank na constatering van die slechte bankactiviteiten en -beleid door uitgebreide verbeteringen te eisen ten aanzien van alle tekortkomingen. Maar daaraan had de bank in 2026 dus nog immer niet voldaan.

Drie dagen later, op 16 oktober 2026, volgt een burger- en effectenrechtelijke massavordering namens beleggers (pensioenfonds) die tussen 1 augustus 2025 en 13 oktober 2026 aandelen van de bank hadden gekocht en stellen schade te hebben geleden. In de vordering worden de bank en haar bestuurders in verband met de bovenstaande feiten aansprakelijk gesteld. De bank zou in de tussentijd hebben gezegd dat de bestuursrechtelijke maatregel van 2024 slechts betrekking had op “bepaalde aspecten” van haar naleving van witwaswet- en regelgeving, dat zij “al belangrijke stappen had genomen” om te voldoen aan de eisen en dat de geconstateerde tekortkomingen geen “aanzienlijk negatief financieel gevolg” zouden hebben voor de bank.

In de massavordering wordt, zakelijk samengevat, gesteld dat de bank en haar bestuurders via onder meer interne verslagen al jaren wisten van alle door de toezichthouder in 2024 geconstateerde tekortkomingen. Hoewel zij daarvan wisten, of die op roekeloze wijze negeerden, hadden zij die tekortkomingen niet bekend gemaakt en al die jaren ook niet verholpen, ook niet na het bestuursrechtelijk optreden van 2024. Zij wisten volgens de massavordering ook dat het verhelpen van de door de toezichthouder geconstateerde tekortkomingen veel bedrijfs- en personeelskosten op het gebied van naleving van wet- en regelgeving zouden vergen en de bank zou blootstellen aan hoge boetes.

Desondanks zei de bank, kort gezegd, dat veel vorderingen waren gemaakt ook na het bestuursrechtelijk optreden, terwijl dit volgens de massavordering niet het geval was. Zo zou het bestuur lang vóór het bestuursrechtelijk optreden van 2024 schriftelijke verslagen hebben ontvangen waarin werd gewezen op aanzienlijke tekortkomingen in de melding van transacties (¶ 4). Desondanks deed de bank niets om de verdachte transacties naar behoren te laten onderzoeken en om de tekortschietende controles te corrigeren.

Deze tekortkomingen op het gebied van naleving van witwaswetgeving had de bank zelfs na de bestuursrechtelijke maatregel van 2024 niet verholpen. Aldus riskeerde de bank hoge bestuursrechtelijke boetes en maatregelen waardoor zij nog meer zou moeten investeren in correctiemaatregelen (¶ 4). De bank en haar bestuurders hadden beleggers steeds ervan verzekerd dat de tekortkomingen in de naleving van wet- en regelgeving, de maatregelen ter correctie van die tekortkomingen en de financiële gevolgen daarvan beperkt waren. Maar voor deze verklaringen hadden zij volgens de massavordering redelijkerwijs geen grond en daarmee verzwegen zij belangrijke ongunstige feiten. Dit alles maakt volgens de massavordering dat hun verklaringen over de omvang van de tekortkomingen, de naleving van de bestuursrechtelijke maatregel van 2024 en de verwachte kosten en boetes vals en misleidend zijn.

De waarheid werd ontdekt na sluiting van de markt op 13 oktober 2026, aldus de beleggers, toen het Amerikaanse Ministerie van Financiën de aankondiging deed van het bestuursrechtelijk optreden. In de schikkingsstukken had de bank namelijk erkend dat zij opzettelijk de witwaswetgeving had overtreden en meer dan USD 5 miljard aan verdachte transacties niet had gemeld. De volgende ochtend, 14 oktober 2026, werd nog meer ontdekt, want toen maakte de bank haar cijfers bekend van het derde kwartaal van 2026. Daaruit bleek, aldus de beleggers, dat door de bestuursrechtelijke boetes de verwaterde winst per aandeel was gedaald met USD 0,17.  Na het nieuws van de boetes en kwartaalcijfers daalde de aandelenkoers van de bank op 14 oktober 2026 van een slotkoers van USD 53,96 van de dag daarvoor met $2,57 of 4,76% naar een slotkoers van USD 51,39. Hierdoor hebben de beleggers volgens de massavordering schade geleden.

De Amerikaanse overheid heeft bepaald dat de sancties tegen het hof ingaan na 6 maanden. Dat is coulant en had ook anders kunnen zijn. Ondertussen weet u nu dat de grootste Nederlandse banken aandachtig worden gevolgd, vooral ABN. Niet alleen omdat die de bank voor het hof is, maar ook omdat die voor eisende partijen een diepe buidel heeft als bank, waarvan, belangrijker nog, veel aandelen (20,7%) worden gehouden door de Nederlandse Staat, die ook een diepe buidel heeft. Is Nederland meegesleurd in ‘s hofs problematiek? Zou trouwens met succes kunnen worden gesteld dat een staatsbank strafrechtelijke onschendbaarheid geniet voor overtredingen van Amerikaanse sanctiewetgeving? U mag het zeggen.

Als een hefboomfonds dan ook nog een voor de banken vernietigend forensisch financieel onderzoeksverslag zou uitbrengen, dan kan dat aanleiding of aanvulling worden voor procesvoering en kunnen de gevolgen op de markten rampzalig zijn. Alles in overweging nemende, wat zou uw advies zijn aan de Nederlandse grootbanken, hun bestuur en de Staat, alvorens u uw geliefde op het strand insmeert met olie onder het genot van kokoswater uit een kokosnoot? U mag het zeggen.

Veel dank voor uw bezoek. Bij Plus Ultra hechten wij veel waarde aan de kwaliteit van juridische vertalingen. Wij waarderen onze cliënten ten zeerste en delen graag onze juridische en vertaalkundige vakkennis met u. Veel dank voor de donaties en voor het delen van Plus Ultra met anderen voor wie dit nuttig kan zijn. Het is door uw steun dat Plus Ultra gratis een bijdrage kan leveren aan onze geliefde mensen met waardevolle meertalige hulp en juridische en taalkundige artikelen en ook nuttige toeristische informatie en beelden. Nogmaals hartelijk dank voor uw steun en wij hopen u snel weer te zien.

U zult zien dat onze naam, ideeën en publicaties worden gekopieerd of iets soortgelijks wordt gemaakt of geprobeerd. Plus Ultra herkent u aan de inhoud.

© Plus Ultra Juridische Vertalingen & Uitgeverij. Alle rechten voorbehouden.