Plus Ultra | Ontnemingsrecht | 1 juli 2025

“Eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben” [mits de politieke jaloezie, grillen en nukken met superieure wapens niet anders bepalen].

Als u niet Amerikaans juridisch onderlegt bent, klinkt artikel 5:1 van het Nederlandse Burgerlijk Wetboek [zonder de Plus Ultra tournure] waarschijnlijk wel pontificaal. Nederlandse studieboeken en commentaren staan vol met lange, wollige verhalen over hoe absoluut dat eigendomsrecht is en hoe fantastisch het wel niet zou zijn geregeld. Het is zelfs een Europees fundamenteel recht. Machtig mooi. Maar natuurlijk zouden recht en politiek gescheiden zijn. Klinkt niet alleen wel romantisch, maar ook wel idyllisch, niet?

Maar waarom de Plus Ultra tournure? Neem bijvoorbeeld een superjacht, Lürssen, 106 meter, aankoopwaarde van meer dan USD 300 miljoen, helikopterplatform en, belangrijker nog, ongetwijfeld ook een muziekinstallatie om al varend in de Caribische Zee te dansen op Plus Ultra’s muzieklijst. 

De verdenking is dat het jacht eigendom is van een Russische miljardair die Amerikaans sanctierecht zou hebben geschonden. Het Amerikaanse O.M. heeft een rechterlijke machtiging tot inbeslagneming daarvan verkregen, een rechtshulpverzoek gestuurd naar de justitiële autoriteiten van Fiji die op hun beurt een rechterlijke machtiging tot tenuitvoerlegging van de Amerikaanse rechterlijke machtiging hebben verkregen. Het jacht werd aldaar in april 2022 in beslag genomen.

Deze procedure is in recente jaren vaker gevolgd voor ontneming van superjachten in bijvoorbeeld Spanje, presidentiële vliegtuigen in de Dominicaanse Republiek, mega-olietankers, miljoenen vaten met aardolieproducten, honderden miljoenen aan contant geld en ook detentie en uitlevering van personen.

In 2025 ligt het jacht in San Diego na jarenlange procesvoering, circa USD 32 miljoen aan transportkosten en circa USD 850.000 onderhoudskosten per maand (drie jaren: circa USD 30.600.000). De belangrijkste vraag in de jarenlange ontnemingsprocedure is wie de eigenaar is. Volgens het O.M. is dat de miljardair, maar iemand anders betoogt dat hij de eigenaar is. Het O.M. betwist deze eigendomsaanspraak niet, maar stelt dat hij slechts een stroman zou zijn. Vervolgens vraagt het aan diezelfde stroman of hij niet even de onderhoudskosten wil betalen. Wat?

De rechter heeft het O.M. in maart 2025 in het gelijk gesteld en een executieveiling bevolen. Het is dringend vanwege de voor het jacht gemaakte en nog te maken kosten, die de belastingbetaler moet betalen. De tegenpartij heeft geappelleerd en de rechter in eerste aanleg verzocht om opschorting van tenuitvoerlegging, totdat in appèl uitspraak is gedaan. De vrees is dat het jacht ver onder de marktwaarde wordt verkocht. Volgens de processtukken is in 2025 de meest recente taxatiewaarde USD 230 miljoen. Dat verzoek is in juni 2025 afgewezen, onder andere omdat opschorting kan leiden tot schade voor de Staat en het algemeen belang in de vorm van circa USD 850.000 aan maandelijkse onderhoudskosten (3 jaren plus 1 jaar appèl: circa USD 40.800.000). Zou u hangende het appèl dat jacht kopen?

Dit zijn geen “Amerikaanse taferelen”. Europa is nog veel erger. Engeland weigert teruggave van Venezuela’s goudreserves met een waarde in 2020 van circa USD 2 miljard. Vooral olieproducerende landen houden in Engeland en Amerika in goed vertrouwen veel goud aan voor de dagelijkse handel. Toen de pandemie uitbrak, wilde het land het goud aanwenden voor de noodtoestand. De Centrale Bank van Engeland weigerde overhandiging, omdat iemand anders uit de oppositiepartij die zichzelf tot President van Venezuela had benoemd, aanspraak deed op het goud en vorderde dat het goud niet naar de feitelijke regering van Venezuela mocht gaan. In eerste aanleg werd het goud toegekend aan de zelfbenoemde President.

Alleen hij woonde zelf niet in het land en had daar ook geen feitelijke overheid om aldaar te zorgen voor medische hulp, logistiek, enzovoorts. In het bijna 80 pagina’s tellende vonnis is geen woord te vinden over “het meest omvattende recht”, uitsluitend wollige juridische acrobatiek over welke regering Engeland zou willen erkennen. Appèl, cassatie en terugverwijzing volgden, maar ondertussen had de oppositiepartij de zelfbenoemde President uit de partij gezet. Wat zegt de rechter nu zonder zijn zelfbenoemde President? Politiek en recht zijn gescheiden, toch? De Engelse regering, dus inclusief rechter, erkent de zittende regering nog steeds niet, ook al is er überhaupt geen andere regering in Venezuela. Wat? Als u dit allemaal niet begrijpt, dan is dat volstrekt normaal. Maar wat u wel zult begrijpen, is dat het heel veel goud is en dat Engeland in 2025 het nog altijd heeft.

Dit is geen Europees uitzonderingsgeval. Dit gaat al honderden jaren zo. Op wereldschaal. Onderzoek maar eens het Edict van Uitzetting van Engeland (1290) of dat van Alhambra (1492). De daar waarschijnlijk al sinds de dagen van de Feniciërs woonachtig joden die zich niet wilden bekeren tot het katholicisme, moesten volgens het koninklijke bevel uit Spanje vertrekken, en wel binnen 4 maanden. Dat is (te) kort voor de verkoop van een vaartuig of woning. Maar ook al zou de verkoop wel lukken, dan was bij wet geregeld dat zij geen enkel eigendomsrecht hadden op de opbrengsten, al helemaal niet “het meest omvattende recht”.

Klinkt het nog steeds pontificaal? Zij moesten vertrekken maar mochten niet hun goud en waardevolle eigendommen meenemen. Weigering werd gestraft met standrechtelijke executie, dus de doodstraf zonder proces, op staande voet. Voor degenen die bleven was er wel een proces: de inquisitie. Rechter, O.M. en beul waren drie handen op één buik die met de gruwelijkste martelingen strafrechtelijke erkenningen van valse beschuldigingen wisten te krijgen, vooral van vrouwen.

Hoewel de inquisitie lang geleden is gebeurd, heeft Nederland nog steeds een inquisitoir strafrechtstelsel. U kunt het ook zien aan de symboliek van de rechter en het O.M., zittende en staande magistratuur, aan dezelfde bank in de rechtszaal. Twee handen op één buik. Zoek maar eens het Marengo-proces op.

Hoewel de uitzetting lang geleden is gebeurd, is thans naar aanleiding daarvan al bijna een decennium een speciaal visum voor Spanje en Portugal verkrijgbaar.

Vanaf 1492 deden de Spanjaarden hetzelfde in het buitenland. Om slechs één van de talloze voorbeelden te noemen: Atahualpa. Toen die Inkakeizer werd gegijzeld door de Spanjaarden, gaf hij een kamer vol goud voor zijn vrijlating. Na de goudoverdracht executeerden de Spanjaarden hem. Het was niet “je goud of je leven” maar “je goud en ook je leven”.

De Spaanse koning destijds jammerde dat zijn rijk waar de zon nooit onderging zo veel goud had gezien, maar dat het grotendeels was opgegaan aan oorlogvoering. Hetzelfde geldt voor het Amerikaans mega-ontnemingsrecht. Daarvoor is bij wet geregeld dat de opbrengsten daarvan naar oorlogvoering gaan. Geruststellend, niet?

Even kijken hoe de markten ervoor staan. Goud, het veilige beleggingsoord in onzekere tijden, is nu heel duur omdat iedereen zenuwachtig aan het inslaan is. De aandelen die het het beste doen: alles defensie (eufemisme voor oorlog), militaire technologie en wederopbouw (wederopbouw van wat?). Nogal geruststellend en rustgevend, toch?

Veel dank voor uw bezoek. Bij Plus Ultra hechten wij veel waarde aan de kwaliteit van juridische vertalingen. Wij waarderen onze cliënten ten zeerste en delen graag onze juridische en vertaalkundige vakkennis met u. Veel dank voor de donaties en voor het delen van Plus Ultra met anderen voor wie dit nuttig kan zijn. Het is door uw steun dat Plus Ultra gratis een bijdrage kan leveren aan onze geliefde mensen met waardevolle meertalige hulp en juridische en taalkundige artikelen en ook nuttige toeristische informatie en beelden. Nogmaals hartelijk dank voor uw steun en wij hopen u snel weer te zien.

U zult zien dat onze naam, ideeën en publicaties worden gekopieerd of iets soortgelijks wordt gemaakt of geprobeerd. Plus Ultra herkent u aan de inhoud.

© Plus Ultra Juridische Vertalingen & Uitgeverij. Alle rechten voorbehouden.