Plus Ultra | Vastgoedrecht | 16 juni 2025

Ooit wel eens gehoord van “Pennsylvania Dutch”? Dit wordt “Dutch” genoemd, terwijl het eigenlijk niet Nederlands is. Desondanks is door een heel land algemeen aangenomen dat het “Dutch” is, tot verbazing en verwarring van mensen die Nederlands spreken.

Hetzelfde effect kan ontstaan bij Engelse vertalingen in Nederland. Soms levert een vertaling in Nederland een betekenis op in de Engelse taal die niet overeenkomt met wat er in het Nederlands oorspronkelijk werd bedoeld. Het eindresultaat is een aantal Engelse woorden die een totaal andere betekenis of, erger nog, helemaal geen betekenis hebben voor degenen die Engels spreken. Desondanks wordt aangenomen door de Nederlandstaligen die de vertaling hebben gemaakt, dat het Engels is, tot verbazing en verwarring van mensen die Engels spreken.

Die verwarring gaat ten koste van de boodschap, die verkeerd of niet aankomt. Dit is een groot probleem die vooral te zien is bij juridische vertalingen. Vastgoedrecht, bijvoorbeeld, is niet eenvoudig. Werkt u met vastgoed, dan helpt Plus Ultra u graag om fouten en verwarring te voorkomen en om de boodschap doeltreffend te maken.

Even Plus Ultra’s Muzieklijst aanzetten. Wel zo prettig.

Er is bijvoorbeeld een artikel in Nederland over “Buying a house without a financial clause: The benefits and the risks” dat bestemd is voor vreemdelingen die eventueel een huis in Nederland willen kopen. Nog niet eens zo moeilijk, omdat het geen juridisch document is. Maar desondanks blijft vertalen moeilijk.

Zo worden daarin afwisselend “financial clause” en “financing clause” als synoniemen gebruikt voor financieringsvoorbehoud. Nederlandse websites vertalen dit ook vaak als “financing condition”, “financing reservation” etc. Indien u Nederlands spreekt, dan ziet u wellicht de Nederlandse taal door deze Engelse woorden schemeren: voorbehoud is immers “reservation”, toch? Toch? Of is het toch de bijna hetzelfde klinkende “financing for behowled”?

Vertaalt u “financial clause” terug naar het Nederlands, dan is de letterlijke vertaling “financiële clausule”. Maar dan rijst de vraag of zo’n vastgoedakte sowieso niet boordevol financiële bepalingen staat. Bij “financing condition” kunt u denken aan iemands conditie wat betreft financiering, maar ook aan financieringsvoorwaarde. Er zijn zo veel mogelijke betekenissen.

Het probleem is dat door die onjuiste vertalingen associaties en betekenissen worden opgewekt die onjuist, verwarrend en voor meerdere interpretaties vatbaar zijn. Met “associaties” wordt hier bedoeld: het effect dat een goede vertaling van “appel” ertoe leidt dat een Engelstalige onmiddellijk denkt aan een “apple”. De in Nederland bedachte term “annuities mortgage” doet onmiddellijk denken aan een reversed annuities mortgage, omdat het lijkt alsof het woord “reversed” kortheidshalve is weggelaten. Maar gaat het om dezelfde hypotheek?

Soms kan ook helemaal geen associatie worden opgewekt door de vertaling, omdat de vertaling niet duidt op het equivalent in de doeltaal van datgene wat bedoeld wordt in de brontaal. U kunt “linear mortgage” zeggen, maar met “linear” wordt geen associatie opgeroepen. Het wordt niet begrepen. Hetzelfde geldt voor “order for incremental penalty payments”, de vertaling van een Nederlandse financiële toezichthouder. Deze term kennen we niet en gebruiken we niet in het Engels. Toch wordt die veel gebruikt in Nederland omdat die daar kennelijk in een vertaalwoordenboek stond/staat. Dit is ongeveer net zo vreemd als “Pennsylvania Dutch” dat Nederlands wordt genoemd, terwijl in de Nederlandse taal er niet zoiets bestaat als Nederlands uit Pennsylvanië (sjus bij Mestreech).

De bedoeling achter de strategie voor deze vertaling was waarschijnlijk om een omschrijving te geven van het Nederlandse concept. Dit wordt echter meestal gedaan als er in de doeltaal geen of geen volledig equivalent beschikbaar is. Maar zouden de Engelstalige toezichthouders werkelijk niet zoiets hebben?

Nog een eenvoudig voorbeeld met de simpelste taal. U plaats een simpele bestelling: Nederlandse boterham met pindakaas die letterlijk en morfologisch wordt vertaald als “Dutch butter ham meets peanut cheese”. Wat u ook overhandigd krijgt, het is niet wat oorspronkelijk werd bedoeld. Met een iets betere vertaling ontvangt u wel een broodje, maar bijvoorbeeld een Griekse of Ethiopische, met satésaus of, als u geluk heeft, roomijs met pinda’s. Ongeacht hoe simpel de taal, de vertaling heeft niet zijn doel getroffen.

Voor zo’n simpele bestelling zijn de belangen niet zo groot, plus de consument kan altijd nog weigeren die te aanvaarden. Bij de aankoop van een woning gaat het om aanzienlijke geldbedragen en belangen. De juridische documenten waarin die transacties worden vastgelegd, bevatten talloze nuances die van essentieel belang zijn. Veel risico’s op misverstanden dus. Als de hypotheken samen met financiële producten wordt verkocht, zijn er meer risico’s dat de kopers de informatie verkeerd hebben begrepen omdat door de verkeerde vertaling en opgewekte associaties iets totaal anders is begrepen en zij vervolgens hun geld terug willen. Indien ondertussen effecten van die hypotheken zijn gemaakt, worden de belangen nog groter. Met het oog op ontbinding, bijvoorbeeld, is het voor een common lawyer zeer eenvoudig om fouten te vinden in de Engelse vertaling.

Met Plus Ultra’s deskundige taaldiensten, zoals vertaling en redactie, kunt u die misverstanden en fouten voorkomen en uw teksten correct, vloeiend en doeltreffend maken voor uw doelgroep.

Veel dank voor uw bezoek. Bij Plus Ultra hechten wij veel waarde aan de kwaliteit van juridische vertalingen. Wij waarderen onze cliënten ten zeerste en delen graag onze juridische en vertaalkundige vakkennis met u. Veel dank voor de donaties en voor het delen van Plus Ultra met anderen voor wie dit nuttig kan zijn. Het is door uw steun dat Plus Ultra gratis een bijdrage kan leveren aan onze geliefde mensen met waardevolle meertalige hulp en juridische en taalkundige artikelen en ook nuttige toeristische informatie en beelden. Nogmaals hartelijk dank voor uw steun en wij hopen u snel weer te zien.

U zult zien dat onze naam, ideeën en publicaties worden gekopieerd of iets soortgelijks wordt gemaakt of geprobeerd. Plus Ultra herkent u aan de inhoud.

© Plus Ultra Juridische Vertalingen & Uitgeverij. Alle rechten voorbehouden.