Plus Ultra | Bancair en financieel bestuursrecht

In juli 2025 hebben bestuurders van de Amerikaanse Centrale Bank en de toezichthouder voor de handel in grondstoffen en termijncontracten, de Autoriteit Grondstoffenhandel, enkele interessante toespraken gehouden over het gebruik van kunstmatige intelligentie voor toezicht. De toespraken tonen het toezichthoudersperspectief en waar kunstmatige intelligentie in het toezicht zich bevindt en naartoe gaat. Dus toezichtstechnologie medio 2025.

De centrale bank bestudeert de mogelijkheden die kunstmatige intelligentie biedt voor verschillende toezichtwerkzaamheden. In het bancaire toezicht wordt kunstmatige intelligentie niet aangewend voor het ontwikkelen en bepalen van beleid. In plaats daarvan wordt het gebruikt om personeel te helpen in hun werkzaamheden zoals schrijven, coderen en onderzoek. Ook wordt bestudeerd hoe machinaal leren kan worden gebruikt om economisch onderzoek te doen. Voor eenvoudige, routinematige werkzaamheden zijn er automatiseringsvoordelen, terwijl er nadelen zijn voor andere onderzoekswerkzaamheden, zoals historisch onderzoek of het onmiddellijk onderzoeken van gegevens zodra deze worden gegenereerd.

Het gaat bij de eenvoudige, routinematige werkzaamheden om generatieve kunstmatige intelligentie, dus intelligentie die wel iets nieuws kan maken maar daarvoor reeds over informatie moet beschikken om dat te kunnen doen. Stopt u er onjuiste informatie in, dan kan er uitsluitend onjuiste informatie uitkomen. Dat is het risico. Dus voor inzet in kwesties waarbij een hoge mate van betrouwbaarheid of uitleg nodig is waarom en hoe de intelligentie tot een bepaalde beslissing, voorspelling of aanbeveling is gekomen — dus voor bijvoorbeeld beleid, handhavingsonderzoek en sancties — is het nut van generatieve kunstmatige intelligentie beperkt.

Ook de financiële toezichthouders van zowel de grondstoffen- als effectenhandel gebruiken kunstmatige intelligentie voor het onderzoeken van grote hoeveelheden financiële gegevens, het identificeren van uitschieters en eventuele risico’s. Hierdoor kunnen discrepanties in de door financiële instellingen ingediende gegevens worden vastgesteld of patronen worden vastgesteld die wijzen op mogelijke overtredingen van wet- of regelgeving. Volgens de toezichthouders kunnen zij met deze toepassingen van kunstmatige intelligentie hun toezichtstaken beter uitoefenen.

De financiële dienstverleningssector kan volgens de Amerikaanse Algemene Rekenkamer generatieve kunstmatige intelligentie benutten voor onder meer automatisering van effectenhandel, opsporen van bedreigingen, klantenservice, beleggingsbeslissingen en risicobeheer. Voor inzet in kwesties waarbij een hoge mate van betrouwbaarheid of uitleg nodig is waarom en hoe de kunstmatige intelligentie tot een bepaalde beslissing, voorspelling of aanbeveling is gekomen, is voorzichtigheid met generatieve kunstmatige intelligentie in de financiële dienstverleningssector geboden.

De bancaire toezichthoudster vertelt het verhaal dat Benjamin Franklin rond 1783 een schaakspel zou hebben verloren tegen een schaakmachine (kennelijk een soort houten kast) die de “Mechanische Turk” werd genoemd. Bleek dat er gewoon een menselijke schaakmeester in zat. Maar dat bleek natuurlijk nadat iedereen al kijkgeld had betaald. Haar punt was dat er uiteindelijk een mens achter (of in) de machine zit en dat het belangrijk is dat de mens de kunstmatige intelligentie leidt in plaats van andersom. (Relevant voor degenen die iets zien in Groks nieuwe robotvriend(in): misschien zit er gewoon een mens achter die het tegenovergestelde is van de ideale, op maat gemaakte vriend(in).)

Maar het voorbeeld wijst tevens op het bedrogprobleem dat financiële toezichthouders thans zien. Misleidende verkooppraatjes over het gebruik van kunstmatige intelligentie om beleggers te werven met bijvoorbeeld “hoger dan het gemiddelde marktrendement”, terwijl zij gewoon eenvoudige of überhaupt geen automatisering gebruiken. Het geld wordt dan met kunstmatige kunstgrepen van de beleggers afhandig gemaakt en dat “hoger dan het gemiddelde marktrendement” komt nooit.

De financiële toezichthoudster geeft het voorbeeld uit 2023. Toen werden een Zuid-Afrikaan met Nederlandse voor- en achternaam en zijn onderneming door de civiele rechter bij verstek veroordeeld tot betaling van circa USD 3,4 miljard wegens beleggingsbedrog. De helft daarvan, USD 1,733,838,372, betrof compensatie die moest worden betaald aan de slachtoffers. De andere helft was de door de Autoriteit Grondstoffenhandel gevorderde boete die het bedrag vertegenwoordigde van de gelden die met kunstmatige kunstgrepen van beleggers afhandig waren gemaakt. De gedaagde sloeg op de vlucht voor de hoogste boete ooit en alles wat er eventueel daarna nog komt.

Het bedrijf had beleggers bedrogen onder andere door te liegen dat het een eigen handelssysteem met kunstmatige intelligentie voor handel gebruikte om hoge rendement te leveren op Bitcoin-beleggingen. Bleek dat het überhaupt geen eigen kunstmatige intelligentie had maar uitsluitend een paar handelstransacties had uitgevoerd (toezichthouders kunnen dit controleren in bijvoorbeeld de transactieverslagen) die ook nog eens niet winstgevend waren. Erger nog, het geld van de beleggers was in eigen zak gestoken.

Kunstmatige intelligentie biedt geen excuus voor overtredingen van de wet- en regelgeving. De opvatting van de financiële toezichthoudster is dat de geregistreerde beleggingsondernemingen de wet- en regelgeving moeten naleven ongeacht of zij gebruikmaken van kunstmatige intelligentie of een andere technologie.

Het oplichtingsverbod in de Amerikaanse Wet grondstoffenhandel (1936) is vrijwel identiek overgenomen uit de oudere Wet effectenhandel (1934). Het verbod en de nadere regelgeving is bewust technologieneutraal geformuleerd, zodat de toezichthouders slagvaardig kunnen optreden tegen oplichting ongeacht welke nieuwe technologie wordt ingezet. Ongeacht hoe nieuw de technologie is, bedrog blijft dezelfde eeuwenoude leugen.

De opmerkingen over generatieve kunstmatige intelligentie hierboven gelden ook voor vertalen. Stopt u er een onjuiste vertaling in, dan kan uitsluitend een onjuiste vertaling eruit komen. Vandaar dat Plus Ultra ambachtelijk vertalen prefereert. Het kan vertaalvoorkeuren onderbouwen en betere kwaliteit waarborgen.

Deze tekst die u leest, is een voorbeeld. Een machine biedt u niet als vertaling ‘kunstmatige kunstgrepen’, want die weet niet goed van persuasief of literair schrijven, het effect van alliteraties (dubbele k), het effect van het dubbele woorddeel ‘kunst’, noch van juridische terminologie noch van de wetboeken waarin het woord ‘kunstgrepen’ wordt gebruikt noch dat het wordt gebruikt in verband met bedrog en oplichting (artikel 326 van het Nederlandse Wetboek van Strafrecht en artikel 3:44, lid 3, van het Nederlandse Burgerlijk Wetboek) noch hoe dit alles met elkaar verbonden moet worden. Toevallig moet het ook nog van toepassing zijn op het onderwerp van de tekst. Enzovoorts, enzovoorts.

Dat gaat de machine niet geven. U moet het doen met een onvertaald Engels woord of hooguit “AI-wassen”, bijvoorbeeld. Dat is betekenisloos. Het dekt ook niet volledig het onderwerp. Dat u zo’n uitleg als deze zult ontvangen, is onwaarschijnlijk. U ziet de beperkingen. Vandaar ook dat toezichthouders kunstmatige intelligentie niet aanwenden om beleid te ontwikkelen en te bepalen. Een Nederlandse vertaling, al dan niet door een machine, van bovengenoemde oplichting noemt die een “schema”, “frauduleuze schema”, “frauduleus commodity pool schema”. Hoe bedoel je “schema”? U ziet de problemen met onjuiste vertalingen en het ontbreken van kwaliteit in Nederlandse vertalingen. En het is niet de fout van de machine.

Voor alles over Amerikaanse beurzen, beurshandel, buitenbeurshandel, flitshandel, toezichthouders, algoritmische effectenhandel, Wet effectenhandel en nadere regelgeving, oplichtingsverbod, marktinstortingen en nog veel meer, zie het boek Duistere handelsplatforms en het recht van Amerika: toezichthouders, rechters, institutionele en particuliere beleggers, optimale uitvoering.

Bij Plus Ultra hechten wij veel waarde aan de kwaliteit van juridische vertalingen. Wij waarderen onze cliënten ten zeerste en delen graag onze juridische en vertaalkundige vakkennis met u.

U zult zien dat onze naam, ideeën en publicaties worden gekopieerd of iets soortgelijks wordt gemaakt of geprobeerd. Plus Ultra herkent u aan de inhoud.

© Plus Ultra Juridische Vertalingen, Wetgeving & Uitgeverij. Alle rechten voorbehouden.