Kunstmatige intelligentie in het auteurs- en strafrecht
kunstmatige intelligentie, geautomatiseerde manipulatie, technologische oplichting,
Op 19 maart 2026 berichtte het Amerikaanse Openbaar Ministerie (“O.M.”) over een nieuwe, uitzonderlijke technologische oplichtingszaak waarin op listige wijze kunstmatige intelligentie en automatisering was gebruikt op platforms op het internet waarop muziek kan worden afgespeeld.
Verdachte had op die datum erkend schuldig te zijn aan de oplichting van muziekplatforms en wederrechtelijke toe-eigening van auteursrechtelijke vergoedingen van muzikanten en componisten. Voor de oplichting had hij eerst via een medepleger met kunstmatige intelligentie honderden duizenden liedjes laten maken. Ook had hij op de verschillende platforms met valse e-mailadressen en identiteiten abonnementen gekocht en duizenden geautomatiseerde gebruikers (feitelijk lege hulzen, nepgebruikers dus) gemaakt die hij gelijktijdig gebruikte om zijn liedjes op de platforms af te spelen. Voor die talloze abonnementen moest hij zelfs anderen inhuren, omdat inschrijven zo veel werk was. Volgens de tenlastelegging had hij op een bepaald moment maar liefst 10.000 actieve gebruikers op de platforms. Vervolgens gebruikte hij geautomatiseerde softwareprogramma’s waarmee hij via zijn gebruikers automatisch al die kunstmatige liedjes continu, miljarden malen, liet afspelen op de platforms. Dit was bedrieglijk, want hierdoor leek het net alsof echte mensen op normale wijze de muziek aan het afspelen waren. Volgens een in de tenlastelegging aangehaalde e-mail schatte hij dat hij met zijn abonnementen circa 661.440 liedjes per dag kon afspelen, goed voor jaarlijkse auteursrechtelijke vergoedingen van USD 1.207.128.
In plaats van steeds hetzelfde nummer duizenden malen laten afspelen, had hij gezorgd voor keuze uit duizenden verschillende liedjes. Met die variatie probeerde hij te voorkomen dat zijn manipulatie opviel en de platforms hem zouden betrappen. Zijn honderden duizenden met kunstmatige intelligentie gemaakte liedjes werden door zijn geautomatiseerde accounts miljarden malen afgespeeld. Hiermee heeft hij op bedrieglijke wijze meer dan USD 8 miljoen verdiend aan auteursrechtelijke vergoedingen, aldus het bericht van het O.M.
Hiermee heeft hij echte, menselijke componisten en muzikanten benadeeld. Elke keer dat een liedje wordt afgespeeld op een muziekplatform, hebben onder anderen de componist, de muzikant die het lied speelt en andere rechthebbenden recht op bescheiden auteursrechtelijke vergoedingen. Die vergoedingen worden aan hen uitbetaald uit één pot geld naar evenredigheid van het aantal malen dat hun lied is afgespeeld. Bij manipulatie van de muziekplatforms wordt dus het geld dat toekomt aan muzikanten en componisten van wie de liedjes daadwerkelijk werden afgespeeld door menselijke consumenten, afgepakt door diegenen die automatisering en kustmatige intelligentie gebruiken om op valse wijze de schijn te creëren dat liedjes worden beluisterd. In werkelijkheid doen zij niets anders dan met automatisering nepgebruikers laten aansturen om de muziekplatforms op te lichten. Met het kunstmatig aantal keren dat zijn kunstmatige liedjes zijn afgespeeld door kunstmatige luisteraars benadeelt hij de overige menselijke artiesten van wie minder malen hun muziek wordt afgespeeld door menselijke luisteraars. Immers, er blijft geen geld meer over voor die artiesten. Hij drukt hen met zijn hoge luistercijfers eigenlijk uit het platform en ontneemt hen de mogelijkheid om geld te verdienen met hun muziek.
Verdachte had vele valse verklaringen gedaan op de platforms in het kader van de oplichting. Zo gebruikte hij valse namen, e-mailadressen en overige informatie om de geautomatiseerde nepaccounts aan te maken. Ook deed hij valse verklaringen toen hij akkoord ging met de algemene voorwaarden van de platforms, met name inzake het verbod op manipulatie bij het afspelen van muziek. Hij bedroog voorts de platforms door het te doen lijken alsof echte gebruikers de accounts gebruikten en muziek afspeelden, terwijl feitelijk de geautomatiseerde nepaccounts geprogrammeerd waren om zijn kunstmatige liedjes miljarden keren af te spelen. Daarnaast deed hij de platforms onjuist rapporteren dat zijn liedjes miljarden malen waren afgespeeld, wetende dat die feitelijk waren beluisterd door de geautomatiseerde nepaccounts in plaats van echte, menselijke luisteraars, aldus het O.M.
Dit is in Amerika de eerste vervolging van dit soort, dus van een met kunstmatige intelligentie verband houdend delict op muziekplatforms. Verdachte werd op 4 september 2024 vervolgd en heeft schuld erkend op 19 maart 2026. In Denemarken was begin 2024 een gevangenisstraf van 18 maanden opgelegd aan iemand die eveneens zich schuldig had gemaakt aan oplichting van muziekplatforms en wederrechtelijke toe-eigening van auteursrechtelijke vergoedingen (bijna EUR 265.000).
In het kader van zijn erkenning van schuld verbeurt de Amerikaanse veroordeelde meer dan USD 8.091.843,64 aan wederrechtelijk verkregen voordeel. Interessant genoeg staat in de tenlastelegging en het persbericht bij uitvaardiging daarvan dat hij meer dan USD 10 miljoen had verdiend. Waar zijn die 2 miljoen gebleven? Wacht even, volgens de tenlastelegging berichtte verdachte in februari 2024 dat hij USD 12 miljoen had verdiend sinds 2019. Waar zijn die 4 miljoen gebleven? U mag het zeggen.